ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲ ವಾಕ್ಯಗಳ ವಿಭಜನೆ (ಪದಚ್ಛೇದ)
> ಋಕ್ ಚ ವಾ ಇದಮಗ್ರೇ ಸಾಮ ಚಾಸ್ತಾಮ್ | ಸೈವ ನಾಮ ಋಗಾಸೀತ್, ಅಮೋ ನಾಮ ಸಾಮ | ಸಾ ವಾ ಋಕ್ ಸಾಮೋಪಾವದತ್: "ಮಿಥುನಂ ಸಂಭವಾಮ, ಪ್ರಜಾತ್ಯಾ" ಇತಿ | "ನೇ"ತ್ಯಬ್ರವೀತ್ ಸಾಮ, "ಜ್ಯಾಯಾನ್ ವಾ ಅತೋ ಮಮ ಮಹಿಮಾ" ಇತಿ |
> ತೇ ದ್ವೇ ಭೂತ್ವೋಪಾವದತಾಮ್, ತೇ ನ ಪ್ರತಿಚನ ಸಮವದತ | ತಾಸ್ತಿ ಸ್ರೋ ಭೂತ್ವೋಪಾವದನ್, ತಾಸ್ತಿ ಸೃಭಿಃ ಸಮಭವತ್ |
> ತಸ್ಮಾತ್ ತಿಸೃಭಿಃ ಸ್ತುವಂತಿ, ತಿಸೃಭಿರ್ಗಾಯಂತಿ, ತಿಸೃಭಿರ್ಹಿ ಸಾಮ ಸಂಮಿತಮ್ | ತಸ್ಮಾದೇಕಸ್ಯ ಬಹ್ವ್ಯೋ ಜಾಯಾ ಭವಂತಿ, ನೈಕಸ್ಯೈ ಬಹವಃ ಸಹ ಪತಯಃ |
> ಯದ್ವೈ ತತ್ ಸಾ ಚ ಅಮಶ್ಚ ಸಮಭವತಾಮ್, ತತ್ ಸಾಮ ಅಭವತ್ | ತತ್ ಸಾಮ್ನಃ ಸಾಮತ್ವಮ್ |
> ಸಾಮನ್ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ | ಯೋ ವೈ ಭವತಿ ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾಮಶ್ನುತೇ ಸ ಸಾಮನ್ ಭವತಿ, "ಅಸಾಮನ್ಯಃ" ಇತಿ ಹಿ ನಿಂದಂತಿ |
> ತೇ ವೈ ಪಂಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಪಂಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಕಲ್ಪೇತಾಮ್ — ಮಹಾವಶ್ಚ ಹಿಂಕಾರಶ್ಚ, ಪ್ರಸ್ತಾವಶ್ಚ ಪ್ರಥಮಾ ಚ ಋಕ್, ಉದ್ಗೀಥಶ್ಚ ಮಧ್ಯಮಾ ಚ, ಪ್ರತಿಹಾರಶ್ಚೋತ್ತಮಾ ಚ, ನಿಧನಂ ಚ ವಷಟ್ಕಾರಶ್ಚ |
> ತೇ ಯತ್ ಪಂಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಪಂಚಾನ್ಯದ್ಭೂತ್ವಾ ಕಲ್ಪೇತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದಾಹುಃ: "ಪಾಂಕ್ತೋ ಯಜ್ಞಃ, ಪಾಂಕ್ತಾಃ ಪಶವಃ" ಇತಿ | ಯದು ವಿರಾಜಂ ದಶಿನೀಮಭಿಸಂಪದ್ಯೇತಾಮ್, ತಸ್ಮಾದಾಹುರ್ವಿರಾಜೋ ಯಜ್ಞೋ ದಶಿನ್ಯಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇತಿ |
> ಆತ್ಮಾ ವೈ ಸ್ತೋತ್ರಿಯಃ, ಪ್ರಜಾನುರೂಪಃ, ಪತ್ನೀ ಧಾಯ್ಯಾ, ಪಶವಃ ಪ್ರಗಾಥಃ, ಗೃಹಾಃ ಸೂಕ್ತಮ್ | ಸ ವಾ ಅಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಲೋಕೇಽಮುಷ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪ್ರಜಯಾ ಚ ಪಶುಭಿಶ್ಚ ಗೃಹೇಷು ವಸತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ ||
ಕನ್ನಡ ಸರಳಾರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ
೧. ಋಕ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಗಳ ಮಿಲನ ಹಾಗೂ 'ಸಾಮ' ಶಬ್ದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ:
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 'ಋಕ್' (ಸಾ) ಮತ್ತು 'ಸಾಮ' (ಅಮ) ಎಂಬ ಎರಡು ತತ್ವಗಳಿದ್ದವು. 'ಋಕ್' ಎಂಬುದು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಿ (ವಾಕ್ ರೂಪ), 'ಅಮ' ಎಂಬುದು ಪುಲ್ಲಿಂಗಿ (ಪ್ರಾಣ/ನಾದ ರೂಪ).
ಋಕ್ ತತ್ವವು ಸಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು: "ನಾವು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಒಂದಾಗೋಣ (ಮಿಥುನವಾಗೋಣ)" ಎಂದಿತು. ಆಗ ಸಾಮವು: "ನನ್ನ ಮಹಿಮೆ ನಿನಗಿಂತ ಹಿರಿದು, ಒಬ್ಬಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಕೂಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.
ನಂತರ ಎರಡು ಋಕ್ಕುಗಳು ಬಂದಾಗಲೂ ಸಾಮ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳು (ತಿಸ್ರಃ ಋಚಃ) ಒಂದಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಸಾಮವು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಗಮಗೊಂಡಿತು.
ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಂದಿಗೂ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಗಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಮೂರು ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನೇ (ತೃಚ) ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ/ಲೌಕಿಕ ದೃಷ್ಟಾಂತ: ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನಿಗೆ ಅನೇಕ ಪತ್ನಿಯರಾಗುವ (ಒಂದೇ ನಾದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಋಕ್ಕುಗಳ ಬೆಂಬಲ) ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪತಿಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮ ಪದದ ಅರ್ಥ: "ಸಾ" (ಋಕ್) ಮತ್ತು " ಅಮ" (ಸಾಮ) ಇವೆರಡೂ ಸಮರಸವಾಗಿ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ " "ಸಾಮ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
೨. ಸಾಮತ್ವದ ಮಹಿಮೆ:
ಯಾರು ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೋ ಅವರು 'ಸಾಮನ್' (ಸಾಮರಸ್ಯವುಳ್ಳವರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು) ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವನನ್ನು 'ಸಾಮನ್' ಎಂದೂ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ/ಸಾಮರಸ್ಯವಿಲ್ಲದವನನ್ನು 'ಅಸಾಮನ್ಯ' (ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ/ಅಯೋಗ್ಯ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
೩. ಪಾಂಕ್ತ ಯಜ್ಞ (ಐದು ಅಂಶಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ):
ಸಾಮದ ೫ ಭಕ್ತಿಗಳು (ಅಂಗಗಳು) ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ೫ ಅಂಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೊಂಡವು:
1. ಹಿಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮಹಾವಸ್
2. ಪ್ರಸ್ತಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಋಕ್
3. ಉದ್ಗೀಥ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಋಕ್
4. ಪ್ರತಿಹಾರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ (ಕೊನೆಯ) ಋಕ್
5. ನಿಧನ ಮತ್ತು ವಷಟ್ಕಾರ
ಹೀಗೆ ಐದೈದಾಗಿ ಕೂಡುವುದರಿಂದ "ಯಜ್ಞವು ಪಾಂಕ್ತ (ಐದು ಅಂಗಗಳುಳ್ಳದ್ದು), ಪಶುಗಳೂ ಪಾಂಕ್ತ" ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಇವೆರಡೂ ಕೂಡಿ ಹತ್ತಾಗುವುದರಿಂದ (೫+೫=೧೦) ಯಜ್ಞವು "ದಶಾಕ್ಷರ ವಿರಾಟ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ" ನೆಲೆಸಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
೪. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದ ಸಮನ್ವಯ:
ಈ ಯಜ್ಞಾಂಗಗಳು ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ:
ಸ್ತೋತ್ರಿಯ (ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತೋತ್ರ) = ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮ (ತಾನು).
ಅನುರೂಪ (ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರ) = ಸಂತಾನ (ಪ್ರಜೆ).
ಧಾಯ್ಯಾ (ಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ) = ಧರ್ಮಪತ್ನಿ.
ಪ್ರಗಾಥ = ಪಶು ಸಂಪತ್ತು.
ಸೂಕ್ತ = ನೆಲೆಸಿರುವ ಮನೆ (ಗೃಹ).
ಫಲಶ್ರುತಿ
ಯಾರು ಋಕ್-ಸಾಮಗಳ ಈ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು, ಯಜ್ಞಾಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನ, ಪಶು-ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಖಮಯ ಗೃಹಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆದು ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ.
....................ಋಕ್ಚವೇ ಖಂಡದ ದ್ವಿತೀಯ ಋಚ ವಿವೇಚನೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು
No comments:
Post a Comment