महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक ईमाः प्रजाः ।।
कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ गौतमः ।
जमदग्निर्वसिष्ठश्च अरुन्धत्या सहाष्टकाः ।।
मूर्तिं ब्रह्मण्यदेवर्षेर्बह्मण्यं तेज उत्तमम् ।
सूर्यकोटि प्रतीकाशमृषिवृन्दं विचिन्तयेत् ।।
भृगुर्वसिष्टः क्रतुरङ्गिराश्च
मनुः पुलस्त्यः पुलहश्च गौतमः ।
रैभ्यो मरीचिश्च्यवनश्च दक्षः
कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम् ।।
ऋषयो मनवो देवा मनुपुत्रा महौजसः ।
कलाः सर्वे हरेरेव सप्रजापतयस्तथा ।।
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಜೀವನವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಂದು ದಿನ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದಳು. ಆದರೂ ಪಾಲಿಸದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಆ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಅವಳ ಗಂಡನು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಎತ್ತು ಗೂಳಿಯಾದನು. ಆ ಮಹಿಳೆ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ದೇವರ ಕೆಲಸ! ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವನು ತುಂಬಾ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ದೇವರುಗಳ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಪಕ್ಷವನ್ನು. ತಪ್ಪದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
एके दिवशी त्याच्या घरी श्राद्ध आलं. बायकोला सांगितलं, आज माझ्या आईचं श्राद्ध आहे, खीरपुरीचा सैंपाक केला. इतक्यात काय चमत्कार झाला? खिरींचं भांडं उघडं होतं. त्यात सर्पानं आपलं गरळ टाकलं. हे त्या कुत्रीनं पाहिलं. मनात विचार केला, ब्राह्मण खीर खातील नि मरून जातील. मुलाला ब्रह्महत्येचं पाप लागेल. म्हणून उठली, पटकन खिरीच्या पातेल्याला शिवली. ब्राह्मणाच्या बायकोला राग आला. तिनं जळतं कोलीत घेतलं नि कुत्रीच्या कंबरेत मारलं, तो सैंपाक टाकून दिला, पुन्हा सैंपाक केला, ब्राह्मणांना जेवू घातलं. कुत्रीला उष्टमाष्टं देखील घातलं नाही. सारा दिवस उपास पडला. रात्र झाली तेव्हा ती आपल्या नवऱ्याजवळ म्हणजे बैलाजवळ गेली, आणि आक्रोश करून रडू लागली.
ಒಂದು ದಿನ, ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕಾರ್ಯ ಬಂದಿತು. ಅವನು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ಇಂದು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಮಾರಂಭ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು, ಮತ್ತು ಅವಳು ಪಾಯಸ ಪುರಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದರು. ಕರ್ಮ ಧರ್ಮ ಸಂಯೋಗ ಪಾಯಸದ ಪಾತ್ರೆ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಒಂದು ಹಾವು ಅದರೊಳಗೆ ತನ್ನ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿತು. ನಾಯಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿತು. ಅವಳು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಯೋಚಿಸಿದಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಷಪೂರಿತ ತಿಂದು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮಗು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಎದ್ದು ಬೇಗನೆ ಪಾಯಸ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾಯಿಯ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಎಲ್ಲ ಮಾಡಿದ ಅಡಿಗೆಯನ್ನು ಎಸೆದು, ಮತ್ತೆ ಬೇರೆ ಬೇಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬೇರೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ನಾಯಿಗೆ ಇಂದಿನ ಎಂದು ತಿಂಗಳು ಅನ್ನವನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ನಾಯಿ ಇಡೀ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯಾದಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ಗಂಡನಾದ ಎತ್ತು ಗೂಳಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ.
बैलानं तिला कारण विचारलं. तशी म्हणाली, मी उपाशी आहे. आज मला अन्न नाही, पाणी नाही. खिरीच्या पातेल्यात सर्पानं गरळ टाकलं ते माझ्या दृष्टीस पडलं. ब्राह्मण मरतील म्हणून मी पातेल्यास जाऊन शिवले. माझ्या सुनेला राग आला. तिनं जळकं कोलीत घेऊन माझी कंबर मोडली. माझं सारं अंग दुखतं आहे. ह्याला मी काय करू? बैलानं तिला उत्तर दिलं, तू आदल्या जन्मी विटाळशीचा विटाळ घरात कालवलास, त्याचा संपर्क मला झाला. त्या दोषानं मी बैल झालो. आज माझ्या मुलानं मला नांगराला धरलं. तोंड बांधून मला मारलं. मी देखील आज उपाशीच आहे. त्याचं श्राद्ध फुकट गेलं. हे भाषण मुलानं ऐकलं. लागेच उठून बाहेर आला. बैलाला चारा घातला. कुत्रीला अन्न घातलं, दोघांना चांगलं पाणी प्यायला दिलं. मनात फार दु:खी झाला.
ಆ ಎತ್ತು ಗೂಳಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಕೇಳಿತು. ಅವಳು, "ನನಗೆ ಹಸಿವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನನಗೆ ಆಹಾರವಿಲ್ಲ, ನೀರಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಹಾವು ಪಾಯಸ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಹಾಕಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಆಗ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಲ್ಲರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ನನ್ನ ಸೊಸೆ ಕೋಪಗೊಂಡಳು. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಉರಿಯುವ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದಳು. ನನ್ನ ಇಡೀ ದೇಹವು ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?" ಎತ್ತು ಗೂಳಿ ಉತ್ತರಿಸಿತು, "ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ನೀನು ಋತುಮತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾನು ಅದರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದೆ. ಆ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ, ನಾನು ಗೂಳಿಯಾದೆ. ಇಂದು ನನ್ನ ಮಗ ನನ್ನನ್ನು ನೇಗಿಲಿಗೆ ಹೂಡಿ ನನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಕೊಂದನು. ನನಗೂ ಹಸಿವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಶ್ರಾದ್ಧ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಮಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಹೊರಗೆ ಬಂದನು. ಅವನು ಗೂಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವನು ನಾಯಿಗೆ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕುಡಿಯಲು ಒಳ್ಳೆಯ ನೀರು ಕೊಟ್ಟನು. ಅವನಿಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಯಿತು.
दुसरे दिवशी सकाळी उठला. घोर अरण्यात गेला. तिथं ऋषींचा मेळा पाहिला. त्यांना साष्टांग नमस्कार घातला. ऋषींनी त्याला प्रश्न केला, तू असा चिंताक्रांत का आहेस? मुलानं सांगितलं, माझ्या बापाला बैलाचा जन्म आला आहे आणि आईला कुत्रीचा जन्म आला आहे. त्यांना मोक्ष कसा मिळेल, ह्या चिंतेत मी पडलो आहे. कृपा करून मला उपाय सांगा.
ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಅವನು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಋಷಿ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ನೀನು ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಚಿಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ? ಆ ಹುಡುಗ ಹೇಳಿದನು, ನನ್ನ ತಂದೆ ಗೂಳಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಾಯಿ ನಾಯಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಚಿಂತಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹೇಳಿ.
तेव्हा त्याला ऋषींनी सांगितलं, तू ऋषिपंचमीचं व्रत कर! ते व्रत कसं करावं? भाद्रपदाचा महिना येतो, चांदण्या पाखांतली पंचमी येते. त्या दिवशी काय करावं? ऐन दुपारच्या वेळी नदीवर जावं. आघाड्याची प्रार्थना करावी. त्याच्या काष्ठानं दंतधावन करावं. आवळकाठी कुटून घ्यावी, तीळ वाटून घ्यावे, ते तेल केसाला लावावं, मग अंघोळ करावी. धुतलेली वस्त्र नेसावी. चांगल्या ठिकाणी जावं. अरुधंतीसह सप्तऋषींची पूजा करावी. असं सात वर्षं करावं शेवटी उद्यापन करावं. ह्या व्रतानं काय होतं? रजस्वलादोष नाहीसा होतो, पापापासून मुक्तता होते. नाना तीर्थाच्या स्नानाचं पुण्य लागतं. नाना प्रकारच्या दानाचं पुण्य लागतं, मनी इच्छिलं कार्य होतं. मुलानं ते व्रत केलं. त्याचं पुण्य आईबापांना दिलं.
ಆಗ ಋಷಿ ಅವನಿಗೆ, "ನೀನು ಋಷಿ ಪಂಚಮಿಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು!" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು? ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸ ಶುಕ್ಲ ಐದನೇ ದಿನ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ನೀನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನದಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. (ಅಘಾಡ) ಉತ್ತರಾದಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ದಂತಧಾವನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ,ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು, ಎಳ್ಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಕೂದಲಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ, ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ. ತೊಳೆದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ. ಆರುಧಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಉದ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮುಟ್ಟಿನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ದಾನಗಳ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಯಸಿದ ಕೆಲಸ ನೀಗುತ್ತದೆ. ಮಗ ಆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ತನ್ನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
त्या पुण्यानं काय झालं? रजोदोष नाहीसा झाला. आकाशातून विमान उतरलं. बैल होता तो सुंदर पुरुष झाला. कुत्री होती ती सुंदर स्त्री झाली. दोघं विमानात बसून स्वर्गास गेली. मुलाचा हेतू पूर्ण झाला, तसा तुमचा आमचा होवो.
ಆ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಋತುಚಕ್ರದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮಾಯವಾಯಿತು. ಎತ್ತು ಗೂಳಿ ಸುಂದರ ಪುರುಷನಾಯಿತು. ನಾಯಿ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯಾಯಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಾಯುಜ್ಯ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮಗನ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿತು, ಅದರಂತೆ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಲಿ. ಇದು ಶತ ಸಿದ್ಧ.
ऋषी पंचमी पुजाविधी
सर्व पूजा सामग्री घेवून एका नदीच्या काठावर ब्राह्मण सह वर्तमान जावून ऋषी पंचमी पुजाविधी करावा
या आचमन विधी नंतर व्रताच्या संकल्पासाठी पुन्हा एक पळीभर पाणी उजव्या हातात घ्यावे आणि पुढील संकल्प म्हणावा-
"मम आत्मना पुराणोक्त फल प्राप्त्यर्थ अद्य शुभदिने, मया ज्ञानतो अज्ञानतो वा, रजस्वला अवस्थायां, कृत संपर्क जनित, दोष परिहारार्थे, अरुंधती सहित कश्यपादि, सप्तर्षिपूजनं अहं करिष्ये।"
सप्तर्षींना नमस्कार
असे म्हणून हातातले पाणी समोरच्या ताम्हणात सोडावे. हात पुसून चौरंग / पाटावरीत सात ऋषींच्या सात सुपाऱ्यांना सात ऋषी मानून त्यांना नमस्कार करावा. आठव्या सुपारीला केलेला नमस्कार हा सती अरुंधतीसाठी आहे.
हात जोडून वक्रतुंड महाकाय सूर्यकोटीसमप्रभः । निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ।। श्री महा गणपतये नमः सर्वोपचारार्थ गंधाक्षत पुष्यं समर्पयामि ।। असे म्हणत गणपतीस किंवा गणपती म्हणून ठेवलेल्या सुपारीस स्नान, गंध, फूल, अक्षता, दुर्वा वाहाव्यात. त्यानंतर उदबत्ती निरांजन ओवाळून गूळ-खोबऱ्या नैवेद्य दाखवावा. हात जोडून सर्व पूजा निर्विघ्न पार पडावी, अशी प्रार्थना करावी. गणपतीसमोर विडा ठेवावा. त्यावर फळ दक्षिणा ठेवावी.
सप्तर्षींचे ध्यान
त्यानंतर कलश, घंटा आणि दीप पूजन करून घ्यावे. मग पळीभर पाण्यात थोडे गोमूत्र टाकून ते पाणी तुळशीच्या पानाने पूजेची जागा. साहित्य व स्वतः वर शिंपडून घेऊन सगळ्याची शुद्धी करून घ्यावी. त्यानंतर चौरंग पाटावरील आठही सुपाऱ्यांना नमस्कार करत त्या सप्तर्षी आणि अरुंधती ह्यांचे ध्यान करत म्हणावे-
मूर्तब्रह्मण्यदेवस्यब्रह्मणस्तेजउत्तमम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशमृषिवृंदांविचिंतये ।।
आता पुढील एकेका नावाचा उच्चार करून एकेका सुपारीवर त्या त्या ऋषीवरांना आवाहित करत अक्षता वाहाव्यात-
श्री कश्यपाय नमः । कश्यपं आवाहयामि ।।
श्री अत्रिये नमः । अत्रिं आवाह्वयामि ।।
श्री भारव्दाजाय नमः । भारव्दाजं आवाहयामि ।।
श्री विश्वामित्राय नमः । विश्वामिन्नं आवाहयामि ।।
श्री गौतमाय नमः । गौतमयावाहयामि |
श्री जमदग्नये नमः | जमदग्निंवाहृयामि ||
श्री वसिष्ठाय नमः | वसिष्ठावाहयामि ।।
सती अरुंधत्यै नम। अरुंधतीमावाहृयामि ।।
इति अरुंधतीसहित कश्यपादि सप्तऋषिभ्यो नमः । आवाह्वयामि ।। असे म्हणून सर्व सुपाऱ्यावर अक्षता वाहाव्यात. मग सप्तऋषिभ्यो नमः। पंचामृत स्नानं कुर्यात। असे म्हणून सर्व सुपाऱ्यावर फुलानी पंचामृत शिंपडावे. पंचामृत स्नानानंतरं शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि। असे म्हणून सर्व सुपाऱ्यावर फुलानी शुद्ध पाणी शिंपडावे. सप्तऋषिभ्यो नमः । वस्त्राणि कार्पासवस्त्रं समर्पयामि। असे म्हणून पहिल्या सात सुपाऱ्यांना कापसाची वस्त्रे घालावीत. धूप दीप समर्पण करून अथांग पूजा करावे. अरुंधती सह सप्तर्षी उत्तर पूजा करावी
ಸರ್ವೇ ಜನಾ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತು
STORY of RUSHI PANCHAMI Part 2 ऋषी पंचमी कथा भाग 2 ಋಷಿ ಪಂಚಮಿ ಕಥೆ ಭಾಗ 2
No comments:
Post a Comment