संत मुक्ताबाई हरीपाठ (अभंग) – पंढरीमाहात्म्यपर १

           संत मुक्ताबाईचा  हरिपाठ (अभंग ) – पंढरीमाहात्म्यपर

१
मुक्तजीव सदा होति पै नामपाठें ।
तेंचि रूप ईटे देखिलें आम्हीं ॥१॥
पुंडलिकें विठ्ठल आणिला पंढरी ।
आणूनि लवकरी तारी जन ॥२॥
ऐसें पुण्य केलें एका पुंडलिकेंची ।
निरसिली जनाची भ्रमभुली ॥३॥
मुक्ताई चिंतनें मुक्त में जाली ।
चरणीं समरसली हरिपाठ ॥४॥

२
शून्यापरतें पाही तंव शून्य तेंही नाहीं ।
पाहाते पाहोनि ठायीं ठेवियलें ॥१॥
कैसागे माये हा तारकु दिवटा।
पंढरी वैकुंठा प्रगटला ॥२॥
न कळे याची गती आदि मध्य अंतीं ।
जेथें श्रुति नेति नेति प्रगटल्या ॥३॥
मुक्ताई सप्रेम विठ्ठल संभ्रम ।
शून्याहि शून्य समशेजवाजे ॥४॥

३
प्रकृति निर्गुण प्रकृति सगुण ।
दीपें दीप पूर्ण एका तत्त्वें ॥१॥
देखिलेंगे माये पंढरिपाटणीं ।
पुंडलिका आंगणीं विठ्ठलराज ॥२॥
विज्ञानेंसी तेज सज्ञानेंसी निज ।
निर्गुणेंसी चोज केलें सर्वे ॥३॥
मुक्ताई तारक सम्यक विठ्ठल ।
निवृत्तीने चोखाळ दाखविले ॥४॥

४
अनंती अनंत श्रुतीचा इत्यर्थ।
ते रूप समर्थ पंढरिय ॥१॥
पुंडलिके गोविला मुलोनिया ठेला ।
न वैसे बहिला अद्यापिजो ॥२॥
नाना बागडियाचे कीर्तन साबडे ।
तेची तया आकडे प्रेमभरी ॥३॥
मुक्ताई अवघा झाला परमानंद ।
सुखाचा उद्बोद सुखरूप ॥४॥

५
जयालागी योगी शीणती साधनी ।
तो हा चक्रपाणी पंढरिये ॥१॥
युगे अठ्ठाविस उभा विटेवरी ।
कर कटा घरी ठेवोनिया ॥२॥
दक्षिण वाणी भिमा प्राणिया ।
उद्धार स्नाने नारी नर मुक्त होती ॥३॥
संत मुकुटमणी डलिकराव ।
दाने दाब चैकुंठाचा ॥४॥
निवृत्ती ज्ञानदेव सोपान चांगवा ।
मुक्ताई तथा ओवाळती ॥५॥

६
नादा बिंदा भेटी जे वेळी पैजाली ।
ऐशी ऐकी बोली बोलतो जीव ॥१॥
उगेची मोहन धरूनी प्रपंची ।
त्याशी पै यमाची नगरी आहे ॥२॥
जिवजंतू जडत्वासी उपदेशी ।
त्यासी गर्भवासी घाली देव ॥३॥
मुक्ताई श्रीहरी उपदेशी निवृत्ती ।
संसार पुढती नाही आम्हा ॥४॥

७
मंगळ ते नाम मंगळ ते धाम ।
मंगळ पुरुषोत्तम मंगळची ॥१॥
मंगळ ते तीर्थ मंगळ ते क्षेत्र ।
मंगळ पवित्र नामघोष ॥२॥
मंगळ ते भक्त मंगळ कीर्तनी ।
मंगळ चक्रपाणी गाती नाम ॥३॥
मंगळ सोहळा वैष्णवाचा हाट ।
मंगळ ती पेड पुंडलिक ॥४॥
मंगळ नरनारी ओवाळती हरी ।
मुक्ताई उभीद्वारी मंगळाच्या ॥५॥

८
अकार उकार मकार निःशुन्य ।
साकार परे परता परे पंढरिये ॥१॥
ते रूप सावळे उभे कर कटी ।
पुंडलिका पाठी विटेवरी ॥२॥
भुवैकुंट क्षेत्र भिवरेचे तीरी ।
संत भारगजरी टाळघोळ ॥३॥
दिंड्या गरुडटेक पतकांचे भार ।
कीर्तन गजर वाळवंटी ॥४॥
निवृत्ती ज्ञानदेव सोपान सावता ।
जगमित्रादी तत्त्वता गाती नाम ॥५॥
मुक्ताई पूर्ण हरिपाठी रंगावली पूर्णपणे ॥६॥

९
अलिप्त संसारी हरिनामपाठे ।
जाईजे वैकुंठे मुक्तलग ॥१॥
हरिविण मुक्त न करि हो सर्वदां ।
संसारआपदा भाव तोडी ॥२॥
आशेच्या निराशीं अचेतना मारी ।
चेतविला हरि आप आपरूपें ॥३॥
मुक्ताई जीवन्मुक्तची सर्वदां ।
अभिनव भेदा भेदिलें ॥४॥

१०
आधीं तूं मुक्तचि होतासिरे प्राणीया ।
परि वासनें पापिणीया नाडिलासी ।
आधीचे आठवी मग घेई परी ।
हरिनाम जिव्हारी मंत्रसार ॥१॥
आदि मध्य हरि ऊर्ध्व में वैकुंठ ।
जाईल वासना हरि होईल प्रगट ॥धृ॥
एकतत्त्व धरी हरिनाम गोड ।
येर तँ काबाड विषय ओढी॥
नाम में सांडी वासना पापिणी ।
एक नारायणी चाड धरी ॥२॥
मुक्ताई मुक्तलग सांडिली वासना।
मुक्तामुक्ती राणा हरिपाउँ ।
नामाचेनि पोर्ट जळती पापराशी ।
न येती गर्भवासीं अरे जाना॥३॥

११
नाम मंत्र हरि निज दासां पावे।
ऐकोनी घ्यावें झडकरी ॥१॥
सुदर्शन करीं पावे लवकरी पांडवां ।
साहाकारी श्रीकृष्ण रथा ॥२॥
निजानंद दावी उघडें में बैकुंठ ।
नामेचि प्रगट आम्हालागीं ॥३॥
मुक्ताई जीवन्मुक्त हा संसार ।
हरि पारावार केला आम्हीं ॥४॥

१२
भजनभावो देहीं नित्यनाम पेठा ।
नामेचि बैकुंठा गणिका गेली ॥१॥
नाममंत्र आम्हां हरिरामकृष्ण ।
दिननिशीं प्रश्न मुक्तिमार्ग ॥२॥
नामचि तारक तरले भवसिंधु ।
हरिनामछंद मंत्रसार ॥३॥
मुक्ताई चिंतन हरिप्रेम पोटीं ।
नित्य नाम घोटी अमृत सदां ॥४॥

१३
मुक्त पैं अखंड त्यासि में फावलें ।
मुक्तचि घडलें हरिच्या पाठ॥१॥
रामकृष्ण मुक्त जाले पैं अनंत ।
तारले पतित युगायुगीं ॥२॥
कृष्णनामें जीव झाले सदा शिव ।
बैकुंठ राणिव मुक्त सदां ॥३॥
मुक्ताई संजीवन मुक्तमुक्ति कोडें ।
जालें पैं निवार्डे हरिरूप ॥४॥

१४
मुक्तामुक्त दोन्ही आईक तो ।
कर्णी हरिनाम वर्णी सदा काळ ॥१॥
नाहीं काळ तेथें आम्हां वेळ कैची।
हरिनामछंदाची गोडी थोरी ॥२॥
नाना विघ्नबाधा नाईकों आम्हीं ।
कदां निरंतर धंदा रामकृष्ण ॥३॥
मुक्तपणे मुक्त मुक्ताई ।

हरिनाम सेवीत सर्वकाळ ॥४॥

श्री पुंडलिक वरदे हरी विठ्ठल