Shiv Dhyan Mantra – ಶ್ರೀ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರ: (ಲಂಕೇಶ ದಶಾನನ ಕೃತ) ಅರ್ಥ ಸಹಿತ

ಅಥ ಶ್ರೀ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರ: (ಲಂಕೇಶ ದಶಾನನ ಕೃತ)

              ಶ್ರೀ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯ ಅರ್ಥ ಸಹಿತ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ:

श्री गुरुभ्यो नमः हरी ॐ 
ऊं डिं डिं डिंकत डिम्ब डिम्ब डमरु, पाणौ सदा यस्य वै।फुं फुं फुंकत सर्पजाल हृदयं, घं घं च घण्टा रवम्॥ १
ನಾವು ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಡಮರುವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಬ್ದವು ನಿರಂತರವಾಗಿ "ದಿನ್ ದಿನ್" ಎಂದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಹೃದಯವು "ಫಮ್ ಫಮ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಾವುಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಮತ್ತು ಅವನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ "ಘಮ್ ಘನ್" ಎಂಬ ಗಂಟೆಯ ಶಬ್ದವು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಮರುವಿನ ಶಬ್ದವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಬ್ದವಾದ "ಓಂ" ಅನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾವು ಶಿವನ ಯೋಗ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಮೇಲಿನ ಅವನ ವಿಜಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಟೆಯ ಶಬ್ದವು ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

वं वं वंकत वम्ब वम्ब वहनं, कारुण्य पुण्यात् परम्।भं भं भंकत भम्ब भम्ब नयनं, ध्यायेत् शिवं शंकरम्॥ २
"ವಂ ವಂ" ಶಬ್ದವು ಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿ(ವೃಷಭ) ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಕರುಣೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸದ್ಗುಣ. "ಭಂ ಭಂ" ಅವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಶಿವ-ಶಂಕರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ.
ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಕರುಣೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು.

यावत् तोय धरा धरा धर धरा, धारा धरा भूधरा।यावत् चारू सुचारू चारू चमरं, चामीकरं चामरं।। ३
यावत् रावण राम राम रमणं, रामायणे श्रुयताम्।तावत् भोग विभोग भोगमतुलम् यो गायते नित्यस:॥ ४
        ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೀರು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿಯುವ ತೊರೆಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ, ಶಿವನ ಮಹಿಮೆ ಅನಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸುವವನು ಹೋಲಿಸಲಾಗದ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ಲೋಕವು ರಾವಣ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ರಾವಣನು ಸ್ವತಃ ಶಿವನ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

यस्याग्रे द्राट द्राट द्रुट द्रुट ममलं, टंट टंट टंटटम्।तैलं तैलं तु तैलं खुखु खुखु खुखुमं, खंख खंख सखंखम्॥ ५
डंस डंस डुडंस डुहि चकितं, भूपकं भूय नालम्।ध्यायस्ते विप्रगाहे सवसति सवलः पातु वः चंद्रचूडः॥ ६
ಈ ಸಾಲುಗಳು ದೈವಿಕ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಓ ಚಂದ್ರಚೂಡ (ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿವ), ಆಳವಾದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಅವನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
"ಚಂದ್ರಚೂಡ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಶಿವನ ದೈವಿಕ ಹೆಸರು. ಚಂದ್ರನು ತಂಪು, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸೋಮವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಾನೆ.

गात्रं भस्मसितं सितं च हसितं हस्ते कपालं सितम्।खट्वांग च सितं सितश्च भृषभः, कर्णेसिते कुण्डले।। ७
गंगाफनेसिता जटापशुपतेश्चनद्रः सितो मुर्धनी।सो5यं सर्वसितो ददातु विभवं, पापक्षयं सर्वदा॥ ८
            ಯಾರ ದೇಹವು ಬೂದಿಯಿಂದ ಬೆಳ್ಳಗಿದೆಯೋ, ಅವರ ನಗು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರ ಕೈಗಳು ಬಿಳಿ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗವನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆಯೋ; ಅವರ ವಾಹನ ಬಿಳಿ ಗೂಳಿ (ನಂದಿ), ಅವರ ಕಿವಿಗಳು ಬಿಳಿ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ; ಅವರ ಜಡೆ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಯೋ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಪಶುಪತಿ ನಮಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿ.
ಈ ಅಂತಿಮ ಶ್ಲೋಕವು ಶಿವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈವಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಶುದ್ಧತೆ, ಮುಗ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರವು ಕೇವಲ ಸ್ತೋತ್ರವಲ್ಲ; ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಧ್ಯಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಶಿವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿಹ್ನೆಯು ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಡಮರು - ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಬ್ದವಾದ ಓಂ ಅನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಬ್ದವು ಡಮರುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಪ - ಶಿವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸರ್ಪವು ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು - ಇದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ತೆರೆಯುವಿಕೆಯು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಸ್ಮ - ಶಿವನು ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೂದಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಲೌಕಿಕ ಸಂತೋಷಗಳು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳು ಕ್ಷಣಿಕ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಂಗಾ - ತನ್ನ ಜಟಿಲ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಶಿವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

          ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ಧ್ಯಾನವು ಆಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಮನಸ್ಸು ಶಿವನ ದೈವಿಕ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು.
       ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ರಾವಣ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾವಣನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮಹಾನ್ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ರಾವಣನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶಿವ ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಹ ಈ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
          ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿನ "ಯಾವತ್ ರಾವಣ ರಾಮ ರಾಮ " ರಾಮ ನಾಮ ಎಂಬ ಸಾಲು ಅತ್ಯಂತ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಹೆಸರಿನ ರಾವಣನ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಶತ್ರುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಕ್ಯವು ಸನಾತನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ.

॥ इति श्री लंकेश दशानन कृत शिव ध्यान मंत्रम् संपूर्णं ॥ 

श्री कृष्णार्पणमस्तु