ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ. ವಿವೇಚನೆ
(ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಕಿಟಕಿ)
ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ, ಕಾರಣವೇ ಅರ್ಥವಾಗದ ವಿಜ್ಞಾನ ವಷ್ಟೇ"ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣ ಕೇಳಿದರೆ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಕಾರಣವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ, ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಂದು ಅನೇಕರಲ್ಲಿದೆ. ಅವರನ್ನು ದೂಷಿಸುವ ಬದಲು, ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಬರಹ.
ಕೆಲವರು ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬಹುದು. ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಚರಣೆಗೆ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ನಮಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಿಚ್ ಒತ್ತಿ ಬೆಳಕು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಂದು ವಿದ್ಯುತ್ತಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ವಿಗ್ರಹ ಎಂದರೆ ಕಲ್ಲಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಲ್ಲು ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಮಂತ್ರ, ಯಂತ್ರ, ತಂತ್ರಗಳ ಹೋಮಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೈವಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಆ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೇಡಿಯೋದ ಬಾಕ್ಸ್ ಕೇವಲ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್. ಆದರೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿಗೆ ಟ್ಯೂನ್ ಆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮದಂತೆ ಕೆತ್ತಿದ ವಿಗ್ರಹ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಂಟೆನಾ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಚರಾಚರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪ ಬೇಕು
ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸು ನಿರಾಕಾರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. "ಪರಮಾತ್ಮ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ" ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತದೆ.
ಅದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಸಗುಣದಿಂದ ನಿರ್ಗುಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ಅ ಆ ಇ ಈ ಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಒಂದು ರೂಪ ಬೇಕು. ವಿಗ್ರಹ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧನ. ಅದನ್ನು ಆಲಂಬನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ. ರೂಪವನ್ನು ದಾಟಿದವನಿಗೆ ವಿಗ್ರಹ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರೂಪವನ್ನು ದಾಟಲು ವಿಗ್ರಹವೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮಾತ್ರ.
ದೇಗುಲದ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ
ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ.
ಗರ್ಭಗುಡಿ: ದೇಗುಲದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಶಬ್ದ, ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿಖರ ಮತ್ತು ಕಲಶ: ಗೋಪುರದ ಆಕಾರವು ಪಿರಮಿಡ್ನಂತೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಮ್ರದ ಕಲಶಗಳು ಆಕಾಶದ ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಪತಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ. •
ಘಂಟೆ, ಮಂತ್ರನಾದ: ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂದೆ ಘಂಟೆ,ಜಾಗಟೆ, ಮದ್ದಳೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ "ಓಂ" ಕಾರದಂತಹ ನಾದವು ಮೆದುಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಂತ್ರಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ನಾಲಗೆ, ಅಂಗುಳಿನ ನರಗಳು ಉದ್ದೀಪನಗೊಂಡು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಂಪನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಧುನಿಕ ಧ್ವನಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ: ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಪಾದದ ಅಕ್ಯುಪ್ರೆಶರ್ ಬಿಂದುಗಳು ಒತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಚಕ್ರಗಳು ಜಾಗೃತಗೊಂಡು ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. •
ತೀರ್ಥ, ಪ್ರಸಾದ, ಹೂವು: ತುಳಸಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಕುಂಕುಮ, ಅರಿಶಿನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳವು. ಕರ್ಪೂರದ ಹೊಗೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇವೆಲ್ಲವೂ "ಪೂರ್ವಿಕರು ಮಾಡಿದರು, ನಾವೂ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅನುಭವದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಲ್ಲ, ಅನುಭೂತಿ
"ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ಮಾತು ನಿಜ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ದೇಗುಲಗಳು ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ಶೃಂಗಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ವಿಜೃಂಭಣೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ನೆಪ ಬೇಕು. ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಎಂದರೆ ಊರಿನ ಜನ ಒಂದಾಗಿ, ಹಾಡಿ, ಕುಣಿದು, ಉಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಕಷ್ಟ ಸುಖ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಒಂದುದಾರಿ, ದೇಗುಲ ಎಂದರೆ ಆ ಕಾಲದ ಸಮುದಾಯ ಭವನ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ.
ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ದ್ವೇಷವಾಗಬಾರದು. ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ. ನಾವು ಪೂಜಿಸುವುದು ಕಲ್ಲನ್ನಲ್ಲ, ಆ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾದ ಚೇತನ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು. ನಾವು ಹೋಗುವುದು ದೇಗುಲಕ್ಕಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದೇಗುಲವನ್ನು ತೆರೆಯಲು.
ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವವರು ಇದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಕಾರಣವನ್ನೇ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದು ವಿವೇಕವಲ್ಲ.
ವಿಗ್ರಹವು ದೇವರಲ್ಲ, ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಕಿಟಕಿ ಎನ್ನಬಹುದು.

No comments:
Post a Comment