Thursday, July 16, 2026

CHANAKYA NEETI 11 ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಏಕಾದಶೋಧ್ಯಾಯ:

 ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಏಕಾದಶೋಧ್ಯಾಯ:


ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ ಹರಿ ಓಂ 
ದಾತೃತ್ವಂ ಪ್ರಿಯವಕ್ತೃತ್ವಂ ಧೀರತ್ವಮುಚಿತಜ್ಞತಾ ।  
ಅಭ್ಯಾಸೇನ ನ ಲಭ್ಯಂತೇ ಚತ್ವಾರಃ ಸಹಜಾ ಗುಣಾಃ ॥ ೧೧-೦೧

ಆತ್ಮವರ್ಗಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪರವರ್ಗಂ ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್ ।  
ಸ್ವಯಮೇವ ಲಯಂ ಯಾತಿ ಯಥಾ ರಾಜಾನ್ಯಧರ್ಮತಃ ॥ ೧೧-೦೨

ಹಸ್ತೀ ಸ್ಥೂಲತನುಃ ಸ ಚಾಂಕುಶವಶಃ ಕಿಂ ಹಸ್ತಿ ಮಾತ್ರೋಽಂಕುಶೋ|ದೀಪೇ ಪ್ರಜ್ವಲಿತೇ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ ತಮಃ ಕಿಂ ದೀಪಮಾತ್ರಂ ತಮಃ  || ೧೧-೦೩

ವಜ್ರೇಣಾಪಿ ಹತಾಃ ಪತಂತಿ ಗಿರಯಃ ಕಿಂ ವಜ್ರಮಾತ್ರಂ ನಗಾಃ  | 
ತೇಜೋ ಯಸ್ಯ ವಿರಾಜತೇ ಸ ಬಲವಾನ್ಸ್ಥೂಲೇಷು ಕಃ ಪ್ರತ್ಯಯಃ ॥ ೧೧-೦೪

ಕಲೌ ದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ಹರಿಸ್ತ್ಯಜತಿ ಮೇದಿನೀಮ್ ।  
ತದರ್ಧಂ ಜಾಹ್ನವೀತೋಯಂ ತದರ್ಧಂ ಗ್ರಾಮದೇವತಾಃ ॥ ೧೧-೦೫

ಗೃಹಾಸಕ್ತಸ್ಯ ನೋ ವಿದ್ಯಾ ನೋ ದಯಾ ಮಾಂಸಭೋಜಿನಃ ।  
ದ್ರವ್ಯಲುಬ್ಧಸ್ಯ ನೋ ಸತ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೈಣಸ್ಯ ನ ಪವಿತ್ರತಾ ॥ ೧೧-೦೬

ನ ದುರ್ಜನಃ ಸಾಧುದಶಾಮುಪೈತಿ  ಬಹುಪ್ರಕಾರೈರಪಿ ಶಿಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ ।  
ಆಮೂಲಸಿಕ್ತಃ ಪಯಸಾ ಘೃತೇನ  ನ ನಿಮ್ಬವೃಕ್ಷೋ ಮಧುರತ್ವಮೇತಿ ॥ ೧೧-೦೭

ಅಂತರ್ಗತಮಲೋ ದುಷ್ಟಸ್ತೀರ್ಥಸ್ನಾನಶತೈರಪಿ ।  
ನ ಶುಧ್ಯತಿ ಯಥಾ ಭಾಂಡಂ ಸುರಾಯಾ ದಾಹಿತಂ ಚ ಸತ್ ॥ ೧೧-೦೮

ನ ವೇತ್ತಿ ಯೋ ಯಸ್ಯ ಗುಣಪ್ರಕರ್ಷಂ  ಸ ತಂ ಸದಾ ನಿಂದತಿ ನಾತ್ರ ಚಿತ್ರಂ ।  ಯಥಾ ಕಿರಾತೀ ಕರಿಕುಂಭಲಬ್ಧಾಂ  ಮುಕ್ತಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಬಿಭರ್ತಿ ಗುಂಜಾಂ ॥ ೧೧-೦೯

ಯೇ ತು ಸಂವತ್ಸರಂ ಪೂರ್ಣಂ ನಿತ್ಯಂ ಮೌನೇನ ಭುಂಜತೇ ।  
ಯುಗಕೋಟಿಸಹಸ್ರಂ ತೈಃ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ॥ ೧೧-೧೦

ಕಾಮಕ್ರೋಧೌ ತಥಾ ಲೋಭಂ ಸ್ವಾದುಶೃಂಗಾರಕೌತುಕೇ ।  
ಅತಿನಿದ್ರಾತಿಸೇವೇ ಚ ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಹ್ಯಷ್ಟ ವರ್ಜಯೇತ್ ॥ ೧೧-೧೧

ಅಕೃಷ್ಟಫಲಮೂಲಾನಿ ವನವಾಸರತಿಃ ಸದಾ ।  
ಕುರುತೇಽಹರಹಃ ಶ್ರಾದ್ಧಮೃಷಿರ್ವಿಪ್ರಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೨

ಏಕಾಹಾರೇಣ ಸಂತುಷ್ಟಃ ಷಟ್ಕರ್ಮನಿರತಃ ಸದಾ ।  
ಋತುಕಾಲಾಭಿಗಾಮೀ ಚ ಸ ವಿಪ್ರೋ ದ್ವಿಜ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೩

ಲೌಕಿಕೇ ಕರ್ಮಣಿ ರತಃ ಪಶೂನಾಂ ಪರಿಪಾಲಕಃ ।  
ವಾಣಿಜ್ಯಕೃಷಿಕರ್ಮಾ ಯಃ ಸ ವಿಪ್ರೋ ವೈಶ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೪

ಲಾಕ್ಷಾದಿತೈಲನೀಲೀನಾಂ ಕೌಸುಂಭಮಧುಸರ್ಪಿಷಾಮ್ ।  
ವಿಕ್ರೇತಾ ಮದ್ಯಮಾಂಸಾನಾಂ ಸ ವಿಪ್ರಃ ಶೂದ್ರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೫

ಪರಕಾರ್ಯವಿಹಂತಾ ಚ ದಾಂಭಿಕಃ ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕಃ ।  
ಛಲೀ ದ್ವೇಷೀ ಮೃದುಃ ಕ್ರೂರೋ ವಿಪ್ರೋ ಮಾರ್ಜಾರ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೬

ವಾಪೀಕೂಪತಡಾಗಾನಾಮಾರಾಮಸುರವೇಶ್ಮನಾಮ್ ।  
ಉಚ್ಛೇದನೇ ನಿರಾಶಂಕಃ ಸ ವಿಪ್ರೋ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೭

ದೇವದ್ರವ್ಯಂ ಗುರುದ್ರವ್ಯಂ ಪರದಾರಾಭಿಮರ್ಶನಂ ।  
ನಿರ್ವಾಹಃ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ವಿಪ್ರಶ್ಚಾಂಡಾಲ ಉಚ್ಯತೇ ॥ ೧೧-೧೮

ದೇಯಂ ಭೋಜ್ಯಧನಂ ಧನಂ ಸುಕೃತಿಭಿರ್ನೋ ಸಂಚಯಸ್ತಸ್ಯ ವೈ   
ಶ್ರೀಕರ್ಣಸ್ಯ ಬಲೇಶ್ಚ ವಿಕ್ರಮಪತೇರದ್ಯಾಪಿ ಕೀರ್ತಿಃ ಸ್ಥಿತಾ ।  
೧೧-೧೯

ಅಸ್ಮಾಕಂ ಮಧುದಾನಭೋಗರಹಿತಂ ನಾಥಂ ಚಿರಾತ್ಸಂಚಿತಂ|
ನಿರ್ವಾಣಾದಿತಿ ನೈಜಪಾದಯುಗಲಂ ಧರ್ಷಂತ್ಯಹೋ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ ॥ ೧೧-೨೦


No comments:

Post a Comment