Wednesday, September 02, 2026

Jayashree, the sister-in-law who brought victory to my life

 ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜಯ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ

ಚನ್ನಕೇಶವ ಎಂಬ ಬಾಲಕನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಚುರುಕು ತುಂಬಿತ್ತು, ತುಂಟತನ ತುಂಬಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜೀವನದ ಹರಿವು ಹೇಗೆ
ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಇನ್ನೂ ಮೂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಹರಿವಿನ ಜೊತೆ ಈಜಬೇಕೋ, ಎದುರಾಗಿ ಈಜಬೇಕೋ ಎಂದು ತಿಳಿದು ವಯಸ್ಸು ಅಲ್ಲ, ಮನೆಯವರಮಾತು, ಹಿರಿಯರ ಸಲಹೆ, ಓದಿನ ಮಹತ್ವ— ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಅಂದು ದೂರದ ಸಂಗತಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಮನಸ್ಸು ಹಾರಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಕನಸುಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಎಸ್ಎಸ್ ಸಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾದಾಗ,
ಚನ್ನಕೇಶವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಓದು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೋ , ಕೆಲಸ ಹಿಡಿಯಬೇಕೋ, ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಮನೆಯವರ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಅವನು ಒಂದು ದಿನ ಯಾರಿಗೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳದೆ ಪುಣೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಆ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಜ್ಞಾನವಿತ್ತು; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
ಅಲೆಮಾರಿತನವಿತ್ತು.
ಪುಣೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಅವನಿಗೆ ಹೊಸ ಲೋಕವಾಗಿತ್ತು. ಜನರ ಗದ್ದಲ, ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಮುಖಗಳು, ಅಸ್ಥಿರ
ಬದುಕು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಬಾಲ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಠಿಣ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸತೊಡಗಿದವು.ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಒಂದು
ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಹಿಡಿದನು. ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ಮೇ ಜು ಒರೆಸುವುದು, ಗ್ರಾಹಕರ ಕಿರುಕುಳ ಸಹಿಸುವುದು, ದಿನವಿಡೀ ನಿಲ್ಲುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ದಿನಚರಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟವು.
ಆ ಹೋಟೆಲ್ನ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಿಸಿಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾತ್ರೆಗಳ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸದ ದಣಿವಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸು
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೌನವಾಗತೊಡಗಿತು. ಮನೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಮುಖಗಳು, ಮನೆಯ ಅಂಗಳ,
ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಸದ್ದು—ಎಲ್ಲವೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ
ಧೈರ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವು ಬಂದರೂ, ಆ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು ಇನ್ನೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಬರೆದ ಒಂದು ಪತ್ರ ಅವನ ಜೀವನದ ತಿರುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆ ಪತ್ರವು ಮನೆಯವರ ಕೈಸೇರಿತು. ಅದನ್ನು ಓದಿದವಳು ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ. ಅವಳು 
ಕೇವಲ ಮನೆಯ ಸೊಸೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಮನೆಯ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ
ಉಸಿರಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಮತೆ ಇತ್ತು, ದೃಢತೆ ಇತ್ತು, ಬದುಕನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಗೆ ತರುವ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ತು.
ಚನ್ನಕೇಶವನ ಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಬಾಲಕ ದಾರಿತಪ್ಪಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಳು ಕೇವಲ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ಅದು ತಿದ್ದಬೇಕಾದ ಜೀವವೆಂದು ಕಂಡಳು. ಅವನೊಳಗೆ ಹಾಳಾಗಬೇಕಾದ ಭವಿಷ್ಯವಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದ ಜೀವವಿದೆ ಎಂದು ಅವಳು ನಂಬಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಮನೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು. ಕೋಪಕ್ಕಿಂತ ಕರುಣೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದಳು. ದಂಡನೆಗಿಂತ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೆಂದಳು. ಚನ್ನಕೇಶವನನ್ನು ಮರಳಿ ಮನೆಗೆ ಕರೆತರಬೇಕು, ಅವನ ಬದುಕು ಕೈ ತಪ್ಪದಂತೆ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಆ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲೇ ಅವನ ಜೀವನದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿತ್ತು.
ಪುಣೆಯಿಂದ ಚನ್ನಕೇಶವನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ದಿನ, ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚವಿತ್ತು. ತಲೆ ತಗ್ಗಿತ್ತು. ಮಾಡಿದ
ತಪ್ಪಿನ ಭಾರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಗದರಿಕೆಗಿಂತ ಮಮತೆ ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತು. ಅವಳ
ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಇದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭರವಸೆ ಇತ್ತು.
ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮಗುವಿನಂತೆ ನೋಡಿದಳು. “ಜೀವನ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ” ಎಂ ಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವನೊಳಗೆ ಬಿತ್ತಿದಳು. ಆ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯೇ ಅವನ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ನಿಜವಾದ ಬೆಳಕಾಯಿತು.
ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಚನ್ನಕೇಶವನ ಬದುಕು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿತು. ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ ಅವನ ಓದಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದಳು. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದಳು. ಅವನಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಕಲಿಸಿದಳು. ಅವನೊಳಗಿನ ಭಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು.
ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಟಿ.ಸಿ.ಎಚ್. ಶಿಕ್ಷಣದ ದಾರಿಗೆ ನಡೆಸಿದಳು. ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಗೌರವವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಓದುವುದು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿಗೆ  ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು  ಅವನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಮಾಡಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಪ್ರೇರಣೆ,ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಮಮತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಚನ್ನಕೇಶವನ ಜೀವನದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿತು.
ಟಿ.ಸಿ.ಎಚ್. ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಚನ್ನಕೇಶವನು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಹರಿವು ಅರಿಯದೆ ಓಡಿಹೋದ ಬಾಲಕ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋ ರಿಸುವ ಗುರುವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡನು. ಹೋಟೆಲ್ನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಶಬ್ದದಿಂದ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಧ್ವನಿವರೆಗಿನ ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಪಾತ್ರ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅವಳು ಅವನ ಬದುಕಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಹಾಯಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ಅವನ ನಿಜವಾದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಕೈಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಮಮತೆ ಇತ್ತು, ಅವಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಇತ್ತು, ಅವಳ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಭವಿಷ್ಯ ವಿತ್ತು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಂಧುಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರ ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು. ಅವಳ ಹೆಸರು ಜಯಶ್ರೀ —ಆ ಹೆಸರಿನಂತೆಯೇ ಅವಳು ಚನ್ನಕೇಶವನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜಯ ತಂದಳು. ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಬದುಕಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಕೊಟ್ಟಳು. ಕುಸಿಯಬಹುದಾದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಳು. ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಲೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
ಇಂದು ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ದೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ಮಮತೆ
ಇನ್ನೂ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಅವಳಮಾತುಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಮೊಳಗುತ್ತಿವೆ. ಅವಳ ಕೈಹಿಡಿತ ಇನ್ನೂ ಜೀವನದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಮೌನ ಶಿಲ್ಪಿಯಂ ತೆ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರೇರಣೆ ಧೈರ್ಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿಗೂ ಬೆಳಕಾಯಿತು.
ಚನ್ನಕೇಶವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಸ್ಥಾನ ಅಳಿಸಲಾಗದ್ದು. ಅವಳ ನೆನಪು ಕಣ್ಣೀರು ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ನೆನಪು ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಇಲ್ಲದ ನೋವು ದೊಡ್ಡದು; ಆದರೆ ಅವಳು ರೂಪಿಸಿದ ಬದುಕುಅವಳ ಅಮರ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಜಯಶ್ರೀ ಅತ್ತಿಗೆ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಮಮತೆಯ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಳು. ಇಂದಿಗೂ ಅವಳು ಆಶೀರ್ವಾದದ ರೂಪವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಸ್ಮರಣೆ ಚನ್ನಕೇಶವನ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧನೆಯಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಮೌನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟಳು. ಅವಳು ಅತ್ತಿಗೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಬಂಧುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ನೆನಪು ಸದಾ ಪವಿತ್ರ , ಅವಳ ಋಣ ಸದಾ ಅಮರ.

        ಶಬ್ದಾಂಕನ- ಚನ್ನಕೇಶವಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀಧರಾಚಾರ್ಯ ಕಟ್ಟಿ 

No comments:

Post a Comment